Cząsteczka OH, a problemy w oznaczeniach ołowiu w benzynie bezołowiowej metodą płomieniowej absorpcyjnej spektrometrii atomowej

Zofia Kowalewska

Abstract

-
Author Zofia Kowalewska IB
Zofia Kowalewska,,
- Insitute of Civil Engineering
Pages13-13
Book Szynkowska M. I., Garboś Sł. (eds.): Nowoczesne metody instrumentalne w analizie śladowej, 2016, ISBN 978-83-89379-44-3
Keywords in Polish-
Keywords in Englishatomic absorption spektrometry; flame atomization; OH molecule absorption; structured background; tetraethyl lead; gasoline
Abstract in PolishJednym z najtrudniejszych problemów w oznaczaniu pierwiastków metodami absorpcyjnej spektrometrii atomowej (AAS) jest pojawianie się tła strukturalnego w wyniku pochłaniania promieniowania przy stosowanej linii analitu przez cząsteczki obecne w atomizerze. W scharakteryzowanych i opisanych dotychczas przypadkach interferencji najczęściej tło strukturalne było powodowane przez cząsteczki PO, CS, NO, SiO, AlO, MX (m-metal, X-fluorowiec), które powstawały podczas rozkładu składników matrycy próbki lub substancji pomocniczych (np. modyfikator fosforanowy). Większość przebadanych interferencji spektralnych dotyczyła AAS z atomizacją w piecu grafitowym. Tymczasem, w związku ze stosunkowo niską temperaturą cząsteczki są obecne również w płomieniu. Na przykład, w popularnych płomieniach acetylen-powietrze i acetylen-podtlenek azotu jest zawsze obecna w dużych ilościach cząsteczka OH. Ze względu na wczesne odparowanie rozpuszczalnika i warunki redukujące istnienie tej cząsteczki jest mało prawdopodobne podczas atomizacji w piecu grafitowym. Dotychczas uważano, że ze względu na szybki powrót do stanu równowagi wpływ matrycy próbki na stężenie cząsteczek OH w płomieniu jest zaniedbywalny, a ich efekt w pełni korygowany poprzez uwzględnianie ślepej próby. Tetraetyloołów (TEL) ołowiu jest ważnym związkiem chemicznym dla współczesnej cywilizacji. Jego zastosowanie jako dodatku przeciwstukowego do benzyn przyczyniło się do rozwoju transportu i całej gospodarki światowej XX-ego wieku. Z drugiej strony wprowadzenie znacznych ilości Pb do środowiska i jego silne efekty neurotoksyczne powodują, że TEL jest nazywany „największą pomyłką XX wieku”. Obecnie stosowanie etylizowanej benzyny samochodowej jest zabronione prawie we wszystkich krajach świata, jednak tetraetyloołów jest wciąż dodawany do benzyn lotniczych. Popularna benzyna Avgas 100LL („niebieska”) może zawierać do 560 mg L-1 Pb, a benzyna 91/115 („zielona”) do 850 mg L-1 Pb. Jednocześnie stosowane są benzyny lotnicze bezołowiowe (zawartość Pb poniżej 5-13 mg L-1), co stwarza ryzyko zanieczyszczenia u producenta. Trwają prace nad nowymi technologiami produkcji benzyn lotniczych bezołowiowych z wykorzystaniem nie-naftowych typów komponentów. Obowiązującą w Unii Europejskiej metodą kontroli zawartości Pb w benzynach bezołowiowych jest płomieniowa absorpcyjna spektrometria atomowa (FAAS), stosowana po rozpuszczeniu próbki w rozpuszczalniku organicznym. Genezą badań, które zostaną przedstawione podczas wykładu były sytuacje, gdzie stosowanie różnych dopuszczalnych wariantów FAAS prowadziło do niezgodnych wyników oznaczeń Pb i sprzecznej oceny jakości benzyny. Wyniki badań przeprowadzonych z zastosowaniem średnio-rozdzielczej FAAS z liniowym źródłem promieniowania lub wysokorozdzielczej FAAS z ciągłym źródłem promieniowania udowodniły, że przyczyną błędów analizy jest tło strukturalne powodowane przez cząsteczkę OH. Składniki benzyny mogą wpływać na absorpcję cząsteczki OH w pobliżu obu głównych linii Pb, 217.001 nm i 283.306 nm. Obserwowane są linie odpowiadające przejściom rotacyjnym w obrębie przejścia elektronowego między stanami X2Π i A2Σ+. Wpływ tła strukturalnego powodowanego przez cząsteczkę OH na wyniki oznaczania Pb znacznie zależy od warunków analizy, na przykład charakteru płomienia. Dla obu wariantów aparaturowych zostały zaproponowane warunki zapewniające dobrą dokładność oznaczeń ołowiu.
Languagepl polski
Score (nominal)0
Citation count*0
Cite
Share Share

Get link to the record
msginfo.png


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back